Vitamine B11

Foliumzuur (vitamine B11) maakt onderdeel uit van het vitamine B-complex. Foliumzuur speelt een belangrijke rol bij de vorming van rode bloedcellen en het erfelijk materiaal (DNA). Ook is het erg belangrijk bij de deling van de cellen tijdens de groei: foliumzuur verlaagt de kans op de geboorte van een kind met een open ruggetje. Daarnaast verlaagt foliumzuur het homocysteïnegehalte van het bloed. Een hoog homocysteïnegehalte wordt in verband gebracht met een grotere kans op hart- en vaatziekten.

Waar zit het in?

Foliumzuur komt voor in groene groenten, fruit, volkoren producten en in mindere mate in melk en melkproducten.

Hoeveel heb ik nodig?

De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid foliumzuur is voor volwassen mannen en vrouwen (22-50 jaar) vastgesteld op 300 microgram. Vrouwen die zwanger willen worden of zwanger zijn, krijgen het advies om een supplement te nemen van vier weken voor tot acht weken na de conceptie. Dit verkleint de kans op de geboorte van een kind met een open ruggetje.

Wat is veilig?

Van een hoge inname van natuurlijk foliumzuur dat in de voeding voorkomt zijn nog nooit nadelige effecten waargenomen. Een hoge inname van synthetisch foliumzuur (uit supplementen of uit verrijkte voeding) kan daarentegen wel nadelige gevolgen hebben. Dit komt omdat het foliumzuur niet ‘vrijgemaakt’ hoeft te worden, wat bij voeding wel het geval is. Om deze reden heeft de Gezondheidsraad de volgende bovengrenzen voor het gebruik van synthetisch foliumzuur opgesteld:

Leeftijd	Bovengrens (microgram/dag)
0 tot 5 maanden	85
6 tot 11 maanden	130
1 tot 3 jaar	200
4 tot 8 jaar	350
9 tot 13 jaar	600
14 tot 18 jaar	900
19 tot >70 jaar	1000
Zwangere vrouwen	1000
Vrouwen die borstvoeding geven	1000

De bovengrens voor volwassenen is vastgesteld op 1000 microgram (ruim drie keer de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid van volwassenen). Deze hoeveelheid komt voor in ongeveer 1400 gram broccoli. Dit is alleen ter vergelijking, omdat de bovengrens alleen geldt voor synthetisch foliumzuur.

Wat zijn de gevolgen van een teveel aan foliumzuur?

Een hoge inname van synthetisch foliumzuur (uit supplementen of uit verrijkte voeding) kan nadelige gevolgen hebben. Het belangrijkste effect is dat een te hoge foliumzuur-inname een vitamine B12-tekort kan maskeren. Foliumzuur gaat namelijk de verschijnselen van een vitamine B12-tekort tegen. Het helpt wel tegen een vorm van bloedarmoede, maar niet tegen de aandoeningen van het zenuwstelsel die het gevolg zijn van een vitamine B12-tekort. Hierdoor kan het gebeuren dat het tekort aan vitamine B12 niet wordt opgemerkt totdat er ernstigere gevolgen van dit tekort ontstaan.

Wat zijn de gevolgen van een tekort aan foliumzuur?

Een tekort aan foliumzuur kan leiden tot afwijkingen van de rode en witte bloedcellen en veranderingen in het beenmerg. Ook kan een foliumzuur-tekort een verminderde opname van verschillende voedingsstoffen in de darm tot gevolg hebben. Andere verschijnselen zijn een verminderde eetlust, gewichtsverlies en vermoeidheid.

Een tekort aan foliumzuur bij vrouwen aan het begin van de zwangerschap verhoogt het risico op een open ruggetje bij de baby. Daarom wordt er een extra supplement van 400 microgram geadviseerd aan zwangere vrouwen (van vier weken voor de conceptie tot acht weken daarna).

Ook zijn er aanwijzingen dat foliumzuur meehelpt het homocysteïnegehalte van het bloed te verlagen. Dit gehalte is een risicofactor voor hart- en vaatziekten. Er is nog geen direct verband aangetoond tussen de inname van foliumzuur en hart- en vaatziekten.

Benieuwd naar je vitamine-inname? Klik hier en doe de gratis FitForMe voedingstest.