Hoe herken je een burnout?

0
52

Twaalf procent van de huisartsbezoeken heeft te maken met stressklachten (overigens lang niet alleen burn-out). Verder komen 30.000 mensen per jaar door psychische klachten in de WAO, waarvan 9000 (30%) door stress en overbelasting veroorzaakt wordt. Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek heeft procent van de Nederlandse beroepsbevolking last van burn-out-verschijnselen.

Burnout, de belangrijkste vraag bij het ontstaan hiervan is: hoe herken je het fenomeen. Dit betekent niet dat je er direct wat mee wilt doen, want bijna iedereen zal het in eerste instantie ontkennen.

Het niet erkennen van een mogelijk probleem is het grootste gevaar van de ontwikkeling van een overmatige stress situatie naar een burnout. Het tijdig herkennen van een langdurige overmatige stress situatie is dus essentieel omdat, door het weghalen van de stressfactoren, andere inzichten en aanpassing van je gedrag, een mogelijke burnout situatie voorkomen kan worden. Een langdurige overmatige stress situatie kent veel risico’s en kan al uitval veroorzaken. Het hoeft gelukkig niet altijd te ontaarden in een burnout.

Het is van belang dat je jezelf realiseert dat mensen doorgaans verschillend op stress reageren, bij de één zullen de klachten meer psychisch zijn en bij de ander van lichamelijke aard of een combinatie van beiden. Ook zijn er mensen die nergens last van hebben en onder langdurige stress prima functioneren.

Ondanks bovengenoemde verschillen zijn de volgende symptomen van het lijden onder stress te beschouwen als vroegtijdige waarschuwings signalen (Krimpen 1989):

  • Concentratieproblemen; lezen gaat moeilijker omdat je de tekst niet meer kunt onthouden en deze daarom niet echt meer opgenomen wordt.
  • Toename van vergeetachtigheid; het maken van kattebelletjes wordt noodzakelijk.
  • Emotionaliteit; b.v. snel ontroerd, blij of teleurgesteld. Dus grote schommelingen in stemmingen.
  • Besluiteloosheid; het wordt moeilijk om hoofd- van bijzaken te onderscheiden.
  • Slaapproblemen; je hebt inslaap- en/of doorslaap problemen of je wordt regelmatig badend in het zweet en angstig wakker.
  • Meer fouten maken; doorgaans zul je meer uren werken om het werk af te krijgen, kans op het maken van fouten wordt hierdoor steeds groter.
  • Lusteloosheid; je kunt jezelf steeds minder tot handelen aanzetten. Geen zin en energie meer om ‘s-morgens naar het werk te gaan.
  • Cynisme; afzetten en onverschilligheid naar je werk en in de prive situatie.
  • Toenemende onzekerheid; je gaat je steeds meer minderwaardig voelen.
  • Sexuele problemen; geen zin en/of impotentie.

Enkele andere psychische en/of lichamelijke klachten, vanuit het perspectief dat stress merkbaar is in het gedrag, zijn:

  • Veranderingen in gedrag; in energie, in sociaal opzicht en in openheid.
  • Veranderingen in wijze van praten; in tempo en samenhang.
  • Versmalling; storten in diepte en beperking in breedte, je stort je nog meer op je taak en vergeet hierdoor aandacht te geven aan andere zaken (sociale contacten, hobby’s etc.).
  • Verminderde lichamelijke conditie; snel moe zijn, vaak verkouden, grieperig of hoofdpijn.
  • Vermeerdering aantal werkuren; nog meer tijd besteden aan je werk om de opgelopen achterstand door slecht functioneren in te halen.

Indien bovenstaande signalen en klachten herkenbaar zijn, neem dan enige afstand van de stressfactor(en) en bedenk of je deze situatie wilt voort zetten en of je het er voor over hebt en door wilt gaan op deze destructieve manier. Een gesprek met je partner, manager, de huisarts of de bedrijfsarts kan hierbij zeer zinvol zijn. Luister goed naar je eigen gevoel, de omgeving en ga diep nadenken over de signalen vanuit je omgeving en maak dan bewuste goede keuzes voor jezelf. Maak jezelf sterker door anders om te gaan met stress.

Bron: burnin.nl